Złocenie na pulment. POZŁOTNICTWO.

niedziela, 30 sierpnia 2026

PROGRAM NA PC/DZIAŁA W PRZEGLĄDARCE

PROGRAM HTML COMPENDIUM

Program do przeglądarki. Wszystkie najpotrzebniejsze informacje.

Pierwsza wersja.

Otworzy się jaako plik tekstowy. Należy pobrać i otworzyć w przeglądarce.

UWAGA! Działa prawidłowo tylko na PC.

sobota, 29 sierpnia 2026

PORADNIK WARSZTATOWY POZŁOTNICTWA

Techniki złocenia wodnego, olejowego, ogniowego

i elektrolitycznego oraz złocenia na szkle

Historia · Przygotowanie podłoży · Receptury szczegółowe

Karty techniczne · Warunki pracy · BHP · Konserwacja

* * *

Opracowanie praktyczne na podstawie źródeł historycznych

i współczesnej praktyki warsztatowej oraz konserwatorskiej.

ZŁOTO I SREBRO W PROSZKU W POZŁOTNICTWIE WODNYM

1. Czym jest złoto / srebro w proszku w kontekście water gilding?

W pozłotnictwie wodnym proszki metaliczne stosuje się głównie na dwa sposoby:

• Shell gold / shell silver – bardzo drobny proszek złota lub srebra spoiwany gumą arabską (lub klejem) w pastę / farbę; maluje się pędzlem na przygotowanym podłożu (często na pulmencie), a po wyschnięciu można polerować agatem do wysokiego połysku.

• Posypywanie proszkiem – suchy gold/silver powder nanosi się na jeszcze kleistą / aktywowaną powierzchnię (pulment + wódka lub rozcieńczony klej), dociska i poleruje.

Obie metody pozwalają na precyzyjne detale, uzupełnienia, napisy i efekty niemożliwe przy pełnym płatku. Wymagają jednak tak samo starannego podłoża kredowo-klejowego i pulmentu jak klasyczne złocenie płatowe – od tego zależy przyczepność i możliwość burnishingu.

REWITALIZACJA HISTORYCZNYCH POWŁOK KREDOWYCH, PULMENTU I ZŁOCEŃ

1. Zakres i charakter warstw

Typowy układ na ołtarzach (od podłoża): drewno → przeklejenie → zaprawa kredowo-klejowa (gesso) → pulment (bole) →złoto / srebro płatowe → ewentualne laserunki / korladury (w tym z Dragon’s Blood) → werniksy / przemalowania późniejsze. Rewitalizacja obejmuje diagnozę, oczyszczanie, stabilizację, uzupełnienia i ochronę – z poszanowaniem oryginalnej substancji.

Pulment Francuski. Le Franc - Charbonnel

ASSIETTE À DORER CHARBONNEL PORADNIK WARSZTATOWY

1. Charakterystyka produktu – Assiette à dorer Charbonnel Assiette à dorer (z fr. „talerz do złocenia”, bole, bolus, pulment) to bardzo drobno zmielona pasta gliny kaolinowej / ziemnej, stosowana jako tradycyjny podkład pod złocenia w technice klejowej (water gilding / dorure à l’eau). Zapewnia stabilną, jednorodną i chłonną warstwę, która po wypolerowaniu umożliwia uzyskanie wysokiego połysku złota oraz nadaje mu ciepły lub chłodny ton w zależności od koloru bolusú.

Firma Charbonnel (marka Lefranc & Bourgeois) oferuje klasyczny, gotowy do rozcieńczenia bolus w formie pasty o wysokiej jakości przemiału.

DODATKI DO PULMENTU Gliceryna, miód, cukier, mydło, wosk i inne

1. Po co w ogóle dodawać coś do pulmentu?

Gotowe pulmenty (Kolner, Charbonnel i in.) oraz klasyczne receptury z glinki + kleju króliczego sprawdzają się w standardowych warunkach. Gdy jednak podłoże jest elastyczne, klimat bardzo suchy lub wilgotny, warstwy mają tendencję do pękania, albo potrzebujemy innego „chwytu” złota – sięgamy po dodatki plastyfikujące, higroskopijne lub modyfikujące napięcie powierzchniowe.

Zasada: dodawać mało, testować na próbce, nie mieszać wielu dodatków naraz bez jasnego celu. Nadmiar plastyfikatora osłabia spoiwo i utrudnia polerowanie.

ZŁOCENIE WODNE I TECHNIKI POKREWNE: KOMPLETNE KOMPENDIUM POZŁOTNICZE I KONSERWATORSKIE

Jeszcze jedno kompendium.

CZĘŚĆ I: TECHNIKA ZŁOCENIA WODNEGO (WATER GILDING)

1. WPROWADZENIE I WERYFIKACJA TECHNIKI

Złocenie Wodne (Water Gilding), w języku włoskim Doratura a guazzo / a bolo, we

francuskim Dorure à la détrempe / à l'eau, a w niemieckim Glanzvergoldung /

Polimentvergoldung, jest uznawane za najwyższą formę sztuki pozłotniczej. W

odróżnieniu od złocenia olejnego (Oil Gilding, Wł. Doratura a missione, Fr. Dorure à la

mixtion, Niem. Ölvergoldung / Anlegevergoldung), które daje powierzchnię matową

lub satynową, złocenie wodne umożliwia uzyskanie idealnie gładkiego, lustrzanego

połysku o głębi niemożliwej do osiągnięcia innymi metodami. Jest to proces

fizykochemiczny, w którym niezwykle cienkie płatki złota (zazwyczaj 23-24 karaty) są

nakładane na powierzchnię pokrytą tradycyjnym gruntem kredowo-klejowym, a

następnie aktywowane roztworem wody i alkoholu. Kluczowym elementem jest

pulment, zwany bolusem (Wł. Bolo, Fr. Bolus / Assiette, Niem. Poliment / Bolus) –

specjalna glinka, która po zwilżeniu tworzy mikroskopijnie gładką, lekko tłustą

powierzchnię, umożliwiającą przywarcie złota. Po wyschnięciu złoto jest polerowane

agatem, co nadaje mu charakterystyczny, nieosiągalny w inny sposób blask. Technika

ta jest historycznie zakorzeniona w starożytnym Egipcie, ale swój szczyt osiągnęła w

średniowiecznej i renesansowej Europie, zwłaszcza we Włoszech (Siena, Florencja) i

Francji (prace w Wersalu). Zweryfikowana definicja opiera się na kursach online

uznanych pozłotników z Włoch, Francji i USA oraz programach akademickich

Accademia di Belle Arti we Florencji i École Boulle w Paryżu.

I tak dalej i tym podobne. Warto.